Мноства прафесіяў не прадугледжваюць сядзячай працы і доўгіх перапынкаў. The Village знайшоў тых, хто шмат гадзін стаіць на нагах, і пацікавіўся, як яны даюць рады такой фізічнай нагрузцы і ці любяць яны сваю працу.

Ірына

шэф-барыста

Я працую на пасадзе барыста, шэф-барыста і трэнера ўжо пяць гадоў. Вядома, я пачынала, як і ўсе, як просты барыста, потым былі падвышэнні, але ў цэлым я дагэтуль працую за стойкай, з гасцямі і на нагах. Графік у нас вольны, мы самі можам яго планаваць. Камусьці зручна працаваць 5/2, камусьці — дзень праз дзень. Я працую па буднях, а ў выходныя адпачываю. Працую ў чатыры вечаровыя змены і адну ранішнюю, бо люблю паспаць. Змена доўжыцца 8–10 гадзінаў.

Тое, колькі часу ў дзень я праводжу на нагах, залежыць ад кавярні і наплыву гасцей. Любы чалавек, які знаходзіцца за стойкай, стаіць толькі тады, калі ён чымсьці заняты. Калі ўвесь дзень ідзе злева і ужо тры гадзіны няма наведнікаў, — натуральна, стаяць і сумна глядзець у акно сэнсу няма. Калі ты ўжо перарабіў усе справы, вымыў абсталяванне і стойку, дык можна прысесці і адпачыць. Мы стараемся арганізаваць крэселка або зэдлік для ўсіх барыста, каб была магчымасць сесці ў час, калі зусім няма чым заняцца. А гэтак часам здараецца.

Калі ж ідзе звычайны працоўны дзень, справа нават не ў тым, што сесці няма дзе, а ў тым, што на гэта проста няма часу. Мы заўсёды занятыя. Альбо нам шанцуе з барыста, альбо ў нас глыбока захрасла ў свядомасці: калі ёсць чым заняцца, мы ніколі не сядзем адпачываць.

Да майго здзіўлення, стоячы працаваць лягчэй, чым седзячы. У мяне бываюць дні, калі даводзіцца рабіць шмат нудных офісных спраў — мне здаецца, што складаней праседзець тры гадзіны за камп'ютарам, чым прастаяць восем. Калі барыста выходзяць на свае першыя змены, ім нязвыкла — збольшага таму, што мы не рухаемся, а часцей стаім — каля стойкі ці кавамашыны. Але потым да гэтага прывыкаюць.

Зарука паспяховай змены — абутак. У мяне вельмі пераборлівыя ногі, і мне складана падабраць зручны абутак. Я заўсёды працую ў кедах, мне падыходзіць калодка і падэшва ў фірмы Vans. Узімку гэта таксама зручны абутак накшталт Ecco з артапедычнай падэшвай. Калі гэта не тое і не гэтае, я наўрад ці змагу прастаяць больш за восем гадзін і яшчэ даехаць дадому.

Каб займацца такой працай, трэба рабіць фізічныя практыкаванні. Спіна стамляецца, калі цягліцы не натрэніраваныя. І вельмі лёгка пачаць горбіцца. Мне давялося далучыць да свайго рацыёну зарадку, якая нагружае мышцы спіны, і трохі прысяданняў і выпадаў, якія нагружаюць ногі. Без гэтага цяжкавата.

Я ўжо прывыкла і часам зусім не адчуваю стомы, калі выходжу пасля змены, і гатовая тусіць. Калі змена доўжыцца даўжэй або калі давялося падмяніць кагосьці і выходзіць на 15 гадзін, дык, ясная рэч, ні пра што, акрамя таксі, падушкі і ложка, думаць немагчыма.

Дар'я

фларыстка

Я працую ў фларыстычнай майстэрні. Мы займаемся кветкамі, складаем кампазіцыі і букеты для нашых кліентаў. У кожнага фларыста — свае абавязкі і загружанасць. Я старшы фларыст, апроч іншага, на мне ляжаць самыя вялікія і адказныя замовы, а таксама навучанне стажораў. Загружанасць у майстэрні заўсёды розная, найбольшы розрух бывае напярэдадні святаў і ў вясельны сезон.

Ногі, калені і спіна ўвесь час баляць, асабліва пасля святочных марафонаў. Пасля 8 Сакавіка наогул ачуньваеш тыдні два

Мне трапіліся вельмі дэмакратычныя працадаўцы, якія стварылі для сваіх фларыстаў камфортныя ўмовы. У нас няма асаблівых абмежаванняў, мы адчуваем сябе цалкам вольна. За дзень можна сядзець столькі, колькі дазваляе тваё сумленне і колькасць заказаў. Афіцыйна працоўны дзень доўжыцца з 9 да 20 гадзін, але часам даводзіцца затрымлівацца — праз гэта складана палічыць дакладную колькасць часу, што я праводжу на нагах.

Паколькі ў мяне шмат абавязкаў, расседжвацца на канапе не заўжды выпадае. Таму за дзень вельмі стамляюся. І, натуральна, гэта моцна адбіваецца на здароўі. Ногі, калені і спіна ўвесь час баляць, асабліва пасля святочных марафонаў. Пасля 8 Сакавіка наогул ачуньваеш тыдні два.

Я імкнуся больш працаваць у красоўках, што, калі шчыра, не надта ратуе, бо ўвіхаешся дзень навылёт ля працоўнага стала. Імкнуся займацца расцяжкай і зарадкай і раз-пораз наведваю басейн. Нядаўна я хадзіла на масаж, і мне там сказалі, што нагам і паясніцы трэба надаваць больш увагі. Варыкозу ў мяне няма, але непакоюся за калені, таму што мінулым летам, калі каталася на ровары, яны балелі. Вядома, такое палохае.

Сяргей

бармэн

Бармэнам я працую крыху больш за сем гадоў, апошнім часам я бар-менеджар, адказваю за ўсё. Але пару дзён на тыдзень я працую за стойкай, каб не губляць прафесійнага ўхопу.

Змена доўжыцца ад 8 да 12 гадзін. У нас ёсць перапынкі — раз на дзве гадзіны па пяць хвілін і адзін 15-хвілінны на дзень. Тады можна сядзець, астатні час — праца на нагах, але я не магу сказаць, што гэта жахліва. Так, бывае, што баліць спіна, але гэта не катастрофа. Думаю, горш прыходзіцца людзям, якія праводзяць увесь дзень, седзячы ў замкнёнай прасторы. Фізічная нагрузка ў тых жа таксоўшчыкаў значна вышэйшая, чым у мяне: я хоць і стаю ўвесь дзень на нагах, але знаходжуся ў руху.

Зручнасць стаячай працы залежыць, напрыклад, ад пакрыцця на падлозе. Як правіла, у бары мы працуем на гумовых дыванах, каб не разбіць бутэлькі. Хадзіць па іх трохі прасцей, чым па голай падлозе. Абутак таксама грае сваю ролю. Лепш увесь дзень прастаяць у зручных красоўках, чым прасядзець у нязручных офісных туфлях. Фізічную стомленасць ў канцы працоўнага дня я, можа, адчуваю, ды менш, чым маральную.

Фізічная нагрузка ў тых жа таксістаў значна вышэйшая, чым у мяне: я хоць і стаю ўвесь дзень на нагах, але знаходжуся ў руху

Многія прыходзяць працаваць у бары з офіса, устаючы з-за стала. Але, як правіла, гэта людзі да 25 гадоў, і адаптацыі да стаячай працы ім не патрабуецца. Вядома, ёсць індывідуальныя выпадкі — артрыты і артрозы — але збольшага праблемаў не паўстае. Сакрэт для ўсіх аднолькавы — агульная фізічная падрыхтоўка. У нашым выпадку лепш выбраць сталую нагрузку на сэрца — бег або камандныя віды спорту накшталт баскетбола.

Ірына

афіцыянтка

Я ўсё жыццё працую на нагах. Мая змена доўжыцца 10 гадзін, бываюць невялікія перапынкі па 5–10 хвілін і адзін паўгадзінны. Калі людзі ўладкоўваюцца на працу, яны ведаюць, што іх чакае: праца кельнера не дазволіць расседжвацца.

Я жыву з пастаянным болем у спіне, якому дае рады толькі перыядычны масаж

Натуральна, на працы я выбіваюся з сілы. Мацней за ўсё гэта адчуваецца, калі я выходжу са змены, саджуся ў метро і разнявольваюся. З аднаго боку, на гэтую працу можна глядзець як на дармавы фітнес, а можна — як на шкоду здароўю. Я жыву з пастаянным болем у спіне, якому можа даць рады толькі перыядычны масаж. Пакуль я не карыстаюся сродкамі догляду, але бліжэйшым часам варта задумацца пра гэта больш сур'ёзна.

Любоў

цырульніца

Я стылістка-цырульніца, у мяне ненармаваны працоўны дзень — часам я стаю па 3–4 гадзіны на дзень, а часам усе 10–12. Раз-пораз дазваляю сабе кароткія перапынкі — напрыклад, калі кліент сядзіць з фарбай на валасах. Я індывідуальная прадпрымальніца і нагрузку размяркоўваю сама, але нават нягледзячы на ​​гэта, праца значна адбіваецца на здароўі.

У канцы працоўнага дня ў мяне часам баляць костачкі на нагах і часта ломіць паясніцу. Праблема варыкозу абмінула — магчыма, дзякуючы таму, што я рэгулярна наведваю заняткі па пілатэсу. Акрамя таго, я перыядычна раблю масаж ступняў. Тут я магла бы пажартаваць, што яшчэ прымаю гашыш, а ногі самі пускаюцца ў скокі і шэпчуць, што ўсё нармальна, але не буду. Я проста прымаю два разы на тыдзень вельмі гарачыя ванны — ногі распарваюцца, і мне становіцца лягчэй.

Каця

піцамэйкерка

Мая змена доўжыцца восем гадзін, амаль увесь гэты час я баўлю на нагах. На працягу змены на кухні мы наразаем прадукты, гатуем піцы ды іншыя стравы, прыбіраем сваё працоўнае месца, мыем посуд. На змену нам палагаецца абедзены перапынак, які доўжыцца 30 хвілін. Гэтага мне дастаткова, каб пераключыцца, паесці і агойтацца. Вядома, калі ты пачуваешся не надта, дык можна папярэдзіць менеджара і трохі перавесці дух.

У мяне скаліёз, але я яго не адчуваю. Наадварот, праца ў руху нават лепшая ад сядзячай

Спачатку ўсім страшна так працаваць. Першыя дні асабліва цяжка, але потым звыкаеш, унаджваешся. З захворваннямі спіны або ног, напэўна, сітуацыя больш складаная. У мяне скаліёз, але я яго не адчуваю. Наадварот, праца ў руху нават лепшая ад сядзячай.

У галаве — шмат задач, праца ёсць заўсёды, таму сядзець і адпачываць няма асаблівай патрэбы і жадання. Мне падабаецца, што я ўвесь час чымсьці занятая. Пасля змены можна пасядзець 15 хвілін, тады знойдуцца сілы зрабіць нешта яшчэ.

У вольны час я адсыпаюся. Спортам не займаюся, але люблю шпацыр. Хвароб у мяне няма, на працы хаджу ў звычайных красоўках. Проста пры такой працы вельмі важна правільна разлічваць сілы і адпачываць.

Анастасія

прадавачка-касірка

Я прапрацавала ў сетцы кулінарыі недзе год, звольнілася месяц таму. На сумоўі папярэджвалі аб фізічных нагрузках — я ведала, на што іду. Я спрабавала падрыхтаваць сябе маральна, фізічна — не, проста ляжала на канапе. Першыя некалькі дзён працы я не разумела, што адбываецца і што хочуць ад мяне ўсе гэтыя людзі. Тады вельмі хацелася паказаць спіну і сысці. Усё балела. Асабіста ў мяне ажно да слёз шчымелі ногі. Я працавала двое сутак цераз двое, таму праз нейкі час празвычаілся.

Працоўная змена доўжылася 13 гадзін, перапынак быў толькі адзін — на абед. Меркавалася, што ён павінен доўжыцца 20 хвілін — за гэты час трэба паспець схадзіць у прыбіральню, папаліць і паесці. Але нас ніхто не падганяў — як паабедаем, так паабедаем. Каб сысці ў прыбіральню спасярод змены, трэба было папярэджваць.

Усё балела. Асабіста ў мяне ажно да слёз шчымелі ногі. Я працавала двое сутак цераз двое, таму праз нейкі час празвычаілася

Пра тое, каб прысесці ў працоўны час, гаворкі не ішло. У любую вольную хвіліну мы павінны былі рабіць нешта патрэбнае. Акрамя абслугоўвання гасцей, ёсць шмат іншых дробязяў — дзесьці прыбрацца, наклеіць налепкі, прынесці талеркі. Калі ты не змог знайсці задання, табе яго абавязкова знойдуць іншыя. У рэшце рэшт, я проста звольнілася. Але не праз фізічныя нагрузкі — пад канец маёй працы там дзень пралятаў як пяць хвілін.

Ці законна гэта — увесь дзень працаваць на нагах?

Асобных палажэнняў для работнікаў, якія на працягу працоўнага дня працуюць на нагах, закон не пастанаўляе. Затое прадугледжвае час для адпачынку. Перапынак для адпачынку і харчавання павінен складаць не больш за дзве гадзіны і не менш за 30 хвілін на працягу працоўнага дня. Гэтае правіла ёсць агульным і ўжываецца да ўсіх катэгорыяў працаўнікоў. Час адпачынку рэгулюецца мясцовымі актамі працадаўцы, якія не павінны супярэчыць пазначанай вышэй норме. Таксама гэтае пытанне можа рэгулявацца пагадненнем з работнікам.

Закон наўпрост замацоўвае права працаўніка на адпачынак як базавае, рэалізацыю якога працадаўца абавязаны забяспечыць.Наданне якіх-небудзь абмежаванняў і забарон на адпачынак, якія супярэчаць устаноўленаму перыяду часу для адпачынку, з'яўляецца незаконным і парушае Працоўны Кодэкс Рэспублікі Беларусь. Калі працадаўца стварае ўмовы, якія парушаюць права на адпачынак, спярша працаўніку трэба паспрабаваць улагодзіць спрэчку шляхам перамоваў. Калі гэты спосаб не дзейнічае, варта звярнуцца ў працоўную інспекцыю з заявай аб парушэнні правоў. На падставе звароту прыедзе праверка, і ў выніку вынесуць прадпісанне аб ліквідацыі парушэнняў, якое абавязковае да выканання працадаўцам.


Тэкст: Лена Верашчагіна

ВокладкаTirza van Dijk/unsplash.com