Рэдакцыя The Village працягвае разбірацца ў розных этычных праблемах. У новым выпуску — пра дыялог людзей з нетрадыцыйнай арыентацыяй з іх бацькамі.


Вячаслаў Масквічоў

псіхолаг, сямейны кансультант

Усё вельмі моцна залежыць ад сітуацыі ў сям'і, немагчыма даць універсальнай парады. Прызнанне бацькам аб сваёй нетрадыцыйнай арыентацыі можа несці рэальную пагрозу не толькі камфорту, але і псіхічнаму здароўю і жыццю чалавека. Тым не менш пытанне ў большай меры тычыць пазіцыі бацькоў і таго, ці гатовыя яны пачуць пра нетрадыцыйнай арыентацыі сваіх дзяцей.

Калі гаворка ідзе пра дарослага чалавека — лепш паведаміць пра свой выбар незалежна ад бацькоўскага стаўлення да гэтай тэмы. Жыць шчыра значна лягчэй, чым хаваць тую ці іншую частку свайго жыцця. Але праз асуду, з якой могуць сутыкнуцца дарослыя людзі, для шмат каго з іх такое адкрыццё бацькам уяўляецца вельмі цяжкім або амаль немагчымым. Калі ў чалавека ёсць мажлівасць жыць аўтаномна, яго камінг-аўт можа прывесці да пераацэнкі поглядаў на жыццё з боку старэйшага пакалення. Я знаёмы з арганізацыяй бацькоў, чые дзеці паведамілі аб сваёй гомасэксуальнай арыентацыі. Цяпер яны змагаюцца за іх правы: прайшоўшы праз здзіўленне і адмаўленне, яны прынялі дзяцей такімі, якія яны ёсць.

Падлеткі з нетрадыцыйнай арыентацыяй у складанейшым становішчы: яны падвяргаюцца ціску з боку бацькоў ва ўсім свеце, у нашай краіне — у асаблівасці. У выпадку, калі пра гэта становіцца вядома нейкім іншым людзям, ёсць рызыка, што юнак можа сутыкнуцца з цкаваннем. Калі ў гэтай сітуацыі ён не атрымае падтрымкі нават з боку блізкіх, паўстане рызыка не толькі псіхалагічных праблем, але і самагубства. Сёння самы вялікі адсотак самагубстваў — сярод падлеткаў з нетрадыцыйнай арыентацыяй. Таму, калі паўстае пытанне, распавядаць бацькам пра свой выбар ці не, падлеткам варта трымацца здаровага сэнсу. Калі ёсць здагадка, што бацька, даведаўшыся пра асаблівасці дзіцяці, стане яшчэ адным элементам ціску, заклікаць яго прайсці праз гэтую сітуацыю не трэба. Часам шчырасць прыводзіць да дыялога: бацька, зразумеўшы, што гэта не медыйная рэальнасць, а рэальнасць, якая тычыцца ягонай сям'і, можа змякчыць сваю жорсткую пазіцыю або звярнуцца да спецыялістаў. Пакуль большасці бацькоў цяжка прыняць негетерасэксуальный выбар падлеткаў. Нярэдка яны звяртаюцца да псіхолагаў з просьбай змяніць сэксуальную арыентацыю свайго дзіцяці, я працаваў з такімі выпадкамі. Але калі бацькі не гатовыя прыняць асаблівасці сваіх дзяцей, яны будуць сутыкацца з тым, што ім будуць хлусіць.


Карына Піпія

сацыёлаг

У нашым грамадстве пераважаюць досыць жорсткія ўстаноўкі стасоўна прадстаўнікоў ЛГБТ-супольнасці. Так, супраць рэгістрацыі аднаполых шлюбаў і ўсынаўлення дзяцей людзьмі з нетрадыцыйнай арыентацыяй выступаюць больш за 80% апытаных. Разам з тым сярод расейцаў, у якіх ёсць знаёмыя сярод ЛГБТ і якія маюць уяўленне аб гэтым руху, негатыўныя ацэнкі крыху менш выяўленыя, чым сярод тых, хто наогул нічога не ведае пра гэтыя супольнасці.

Апытанне «Левада-цэнтра» у Расіі

Як вы асабіста думаеце, гомасэксуалізм - гэта ...

37%

хвароба, якую трэба лекаваць


26%

вынік дрэннага выхавання, разбэшчанасці, шкодная звычка


13%

вынік спакушэння (у сям'і, на вуліцы, у закрытай установе)


11%

дадзеная ад нараджэння сэксуальная арыентацыя, якая мае такое ж права на існаванне, як і гетэрасексуальная арыентацыя


14%

мне цяжка адказаць

Як вы думаеце, гамасэксуалістаў варта (размеркаванне адказаў у залежнасці ад узроўню адукацыі рэспандэнтаў)...

вышэйшая

сярэдняя

ніжэйшая за сярэднюю


пераследваць паводле закону

12%

19%

22%


лекаваць

43%

37%

28%


дапамагаць ім годна жыць

7%

7%

11%


пакінуць у спакоі

26%

26%

22%


мне цяжка адказаць

12%

12%

17%

Высокі ўзровень ксенафобіі стасоўна «іншых» часта трактуюць як вынік адсутнасці ведаў аб аб'екце і адстунасці досведу асабістага кантакту, то бок наладжванне кантакту павышае лаяльнасць да групы або да яе прадстаўнікоў, зніжаючы ўзровень непрыязі.

Бацькі, даведаўшыся пра камінг-аўт, з аднаго боку, могуць спачатку паспрабаваць паўплываць на дзіця, каб яно змяніла вычварныя, на іх думку, паводзіны на «нармальныя»: 37% расейцаў упэўненыя, што гомасэксуалаў варта лекаваць. З іншага боку, яны будуць вымушаныя «паглыбіцца ў праблему», адначасна дазнаючыся аб фізічным гвалце і дыскрымінацыі, якім можа падвергнуцца іх дзіця. У такой сітуацыі ім давядзецца цалкам або часткова адмовіцца ад стэрэатыпнага антыгейскага мыслення і зірнуць на праблему праз прызму асабістага досведу, які робіць ацэнкі менш адназначнымі.


Гюльнара Султанава

дырэктар

Міжнароднага ЛГБТ-кінафестывалю «Бок о бок»

Адназначнага адказу на гэтае пытанне няма. У любым выпадку шчырасць перад сабой, блізкімі і светам з'яўляецца паказнікам здаровай псіхалагічнай асобы. Увесь час жыць, хаваючыся, баючыся, што нехта пазнае, — гэта вельмі моцны стрэс для чалавека. Кожны з ЛГБТ-супольнасці павінны разумець, што здаравей, спакайней і прасцей — быць адкрытым. Але як дамагчыся гэтай адкрытасці? Тут усё вельмі індывідуальна. Калі я ўпэўненая, што пасля камінг-аўту мае бацькі мяне заб'юць, здадуць лекарам, адмовяць у падтрымцы, напрыклад фінансавай, ці выганяць з хаты, вядома, прызнанне рабіць не варта. Але можна паволі рыхтаваць бацькоў да таго, каб яны сталі больш адкрытымі ў гэтым пытанні: падаваць інфармацыю па гэтай тэме, абмяркоўваць фільмы, у якіх ёсць геі і лесбіянкі, знаёміць з прадстаўнікамі ЛГБТ-супольнасці. Бацькі, як і ўсе людзі, усмоктваюць тое, што сыплецца на нас з тэлевізара, усё, што ідзе на нас з далёкіх рэпрэсіўных гадоў савецкай гісторыі. Адпаведна, у людзей старэйшага пакалення сфармавана ўяўленне пра тое, што быць гомасэксуалам — гэта нездарова, дрэнна, злачынна. Таму варта адукоўваць тых, каму вы хочаце прызнацца. Не варта думаць: «”Калі я такая, увесь свет абавязаны мяне прыняць". Калі не рабіць ніякіх крокаў да камінг-аўту, ён ніколі не здарыцца.


Ілюстрацыі: Воля Воўк